Ses sistemi high ne demek ?

Ilay

Global Mod
Global Mod
Ses Sistemi “High” Ne Demek? High Level, Low Level ve Gain Kavramlarını Karıştırmamak

Bir ses sisteminde ilk kez “HIGH” ibaresini gördüğümde benim de aklıma doğrudan “yüksek ses” gelmişti. Özellikle amfi üzerinde HIGH / LOW, bazı subwoofer’larda High Level / Low Level gibi ifadeler görünce, bunun sesin daha yüksek veya daha güçlü çalmasıyla ilgili olduğunu düşünmek oldukça kolay. Fakat işin teknik tarafına girince durum biraz farklı.

Buradaki en önemli ayrım şu: “High” her zaman “daha yüksek ses” anlamına gelmez. Çoğu ses sisteminde bu ifade, ses sinyalinin hangi seviyede ve hangi bağlantı üzerinden cihaza geldiğini anlatır. Özellikle otomobil ses sistemlerinde “high level input”, doğrudan hoparlör kablolarından gelen daha yüksek seviyeli sinyali ifade eder.

Car Audio App

+1

Bence bu konu forumlarda gereğinden fazla basitleştiriliyor. “High daha iyi, low daha kötü” şeklindeki yorumlar teknik olarak doğru değil. Asıl soru, elimizdeki kaynak hangi tür sinyali gönderiyor ve bağladığımız cihaz bunu kabul edecek şekilde tasarlanmış mı?

High Level Nedir?

High level, özellikle araç ses sistemlerinde speaker level, yani hoparlör seviyesinde sinyal anlamına gelir. Bu sinyal, doğrudan araç teybinin veya fabrika amplifikatörünün hoparlörlere gönderdiği çıkıştan alınabilir.

Örneğin aracınızın orijinal teybi üzerinde RCA çıkışı bulunmuyor ancak bagaja bir subwoofer amplifikatörü eklemek istiyorsunuz. Amfinizde “High Level Input” varsa, çoğu durumda hoparlör kablolarından gelen sinyali bu girişe bağlayabilirsiniz. Böylece ayrıca RCA pre-out çıkışına ihtiyaç duyulmayabilir.

Car Audio App

+1

Burada “high” kelimesinin anlamı, sesin daha yüksek çıkacağı değildir. Söz konusu olan sinyalin elektriksel seviyesidir.

Yani kabaca:

High level: Hoparlör çıkışından gelen daha yüksek seviyeli sinyal

Low level: Genellikle RCA/preamp bağlantılarından gelen daha düşük seviyeli sinyal

Gain: Amfinin giriş sinyaline uyguladığı kazanç

Bu üç kavramın birbirine karıştırılması, ses sistemi kurulurken yapılan en yaygın hatalardan biri.

Low Level Nedir ve RCA ile İlişkisi Nasıldır?

Low level denildiğinde çoğunlukla line-level/preamp sinyali kastedilir. RCA bağlantıları bu tür bağlantılarda yaygın olarak kullanılır. Örneğin bir teybin RCA subwoofer çıkışından harici bir amfinin RCA girişine bağlantı yapıyorsanız, genellikle low-level sinyal kullanıyorsunuz demektir.

Yamaha'nın teknik sözlüğünde line level, ses cihazlarının standartlaştırılmış sinyal seviyelerinden biri olarak açıklanıyor; tüketici cihazlarında -10 dBV, profesyonel ses ekipmanlarında ise +4 dBu gibi farklı nominal seviyeler görülebiliyor. Dolayısıyla “low level” ifadesini “çok zayıf ve kalitesiz sinyal” şeklinde yorumlamak da doğru değil.

Yamaha

+1

Burada önemli bir ayrıntı var: Low level, otomatik olarak daha kaliteli; high level ise otomatik olarak daha kalitesiz değildir.

İyi tasarlanmış bir high-level giriş, fabrika ses sisteminin çıkışını uygun biçimde kabul edip işleyebilir. Özellikle modern araçlarda orijinal teybi değiştirmek istemeyen kullanıcılar için bu bağlantı yöntemi son derece kullanışlıdır.

Peki Amfi Üzerindeki “HIGH / LOW” Anahtarı Ne İşe Yarar?

Bu noktada forumlarda sık gördüğüm bir başka yanlış yorum, HIGH/LOW anahtarının high-pass ve low-pass filtreleriyle karıştırılması.

Aslında bunlar tamamen farklı şeylerdir.

Amfinizde “HI / LO” şeklinde bir giriş seçimi varsa bu, çoğunlukla giriş sinyalinin türünü seçmek içindir. HIGH konumu hoparlör seviyesindeki sinyal için, LOW konumu ise RCA/preamp seviyesindeki sinyal için kullanılabilir.

Buna karşılık:

HPF = High Pass Filter

LPF = Low Pass Filter

HPF belirli bir frekansın altındaki sesleri azaltır veya keser. LPF ise belirli bir frekansın üzerindeki sesleri azaltır veya keser. Örneğin subwoofer için LPF kullanılması, yüksek frekansların subwoofer'a gönderilmesini sınırlamak amacı taşır.

Crutchfield

Dolayısıyla amfinin üzerinde “HIGH” yazması, “yüksek frekans” anlamına gelmek zorunda değildir.

Bence kullanıcıların önce bu ayrımı yapması gerekiyor.

High Level Kullanmak Ses Kalitesini Düşürür mü?

Bu soruya “evet” veya “hayır” şeklinde kesin cevap vermek bana doğru gelmiyor.

Çünkü sonucu yalnızca bağlantı tipinin adı belirlemiyor.

Örneğin kaliteli bir amfinin high-level girişini doğrudan fabrika sistemine bağlamak, araçtaki orijinal teybi değiştirmeden ciddi bir sistem yükseltmesi yapmanın pratik yollarından biri olabilir. Üstelik modern otomobillerde fabrika teybi ile araç elektroniği arasında çok sayıda entegrasyon bulunduğundan, teybi değiştirmek her zaman en mantıklı çözüm değildir.

Crutchfield

Fakat burada kritik bir problem ortaya çıkabilir: Fabrika sisteminin hoparlör çıkışı her zaman “düz” bir ses sinyali olmayabilir.

Bazı premium fabrika sistemlerinde amplifikatör, hoparlörlere gönderilen sinyale özel EQ, filtreleme veya kanal bazlı işlem uygulayabilir. Örneğin subwoofer için kullanılacak sinyal zaten yüksek frekans ağırlıklı bir kanaldan alınıyorsa, harici subwoofer'a beklediğiniz kadar derin bas ulaşmayabilir.

Car Audio App

+1

Bu nedenle “High level bağladım, neden bas istediğim gibi değil?” sorusunun cevabı her zaman amfide aranamaz.

Line Output Converter (LOC) Neden Kullanılıyor?

Bazı amfiler doğrudan high-level giriş kabul eder. Bazılarında ise yalnızca RCA girişleri bulunur.

İkinci durumda Line Output Converter (LOC) kullanılabilir.

LOC'un temel görevi, hoparlör seviyesindeki daha yüksek sinyali, sonraki cihazın kabul edebileceği line-level seviyeye dönüştürmektir. Crutchfield'ın açıklamasında da LOC'un fabrika sisteminden gelen yüksek seviyeli sinyali uygun line-level seviyesine düşürdüğü belirtiliyor.

Crutchfield

Burada da “LOC varsa ses kalitesi kesin bozulur” şeklindeki genelleme bana doğru gelmiyor. Cihazın tasarımı, doğru sinyal seviyesine ayarlanması, bağlantının kalitesi ve sistemin genel gain yapısı çok daha belirleyici.

Başka bir ifadeyle kötü uygulanmış bir high-level bağlantı da kötü sonuç verebilir; iyi tasarlanmış bir LOC kullanımı da gayet başarılı sonuç verebilir.

High Level ile Gain Aynı Şey Değil

Bence bu konunun en çok açıklığa kavuşturulması gereken kısmı burası.

High level, giriş sinyalinin türünü/seviyesini ifade eder. Gain ise amfinin giriş hassasiyetini ve kazanç ayarını belirler.

Gain'i sonuna kadar açmak “amfi daha kaliteli çalışıyor” anlamına gelmez.

Crutchfield'ın açıklamasına göre amfinin gain kontrolünün amacı, kaynak cihazın çıkış seviyesini amfinin giriş hassasiyetiyle eşleştirmektir. Çok düşük veya çok yüksek ayar, gürültü ya da clipping gibi sorunlara yol açabilir.
 
Üst